Overleven door aanpassen: De nieuwe realiteit van Transport

Het is die periode waarin de prognoses stilaan tastbaar worden en van prognoses naar realiteit evolueren. Dan krijg je feeling met de kostenverhoging die eraan zit te komen en wordt duidelijk welke impact de (automatische) loonindexatie zal hebben. Rond deze tijd weet je wat je aan algemene kostenstijging binnen je bedrijf mag verwachten ... en wat dat doet met je marges. 

In een internationale omgeving komt daar nog bij dat andere landen waarmee je zaken doet, zoals Frankrijk of Nederland, afwijkende (vaak lagere) prognoses hebben en geen automatische loonindexatie kennen.

Het niet doorbelasten van de volledige hogere kosten is geen optie meer. Zeker als je jaar op jaar hebt ingeleverd op je marges doordat je klanten niet de volledige kostenverhogingen werden doorgerekend. De sector is echter op een moment aangekomen waarop de marges zó laag zijn dat de gevolgen wel eens een langdurig negatief effect kunnen hebben voor de klanten.

Een rapport van de UPTR (December 2025) verwoord dit goed: 

"De omzet van bedrijven in de sector Transport & Logistiek blijft stagneren en de winstmarges zitten diep in het slop". 

Kijkend naar de statistieken zien we een duidelijke trend: het aantal faillissementen in de sector verbreekt al drie jaar op rij records. Daarnaast stoppen veel (kleinere) transportbedrijven met hun activiteiten omdat ze niet over de nodige middelen beschikken om verder te investeren en competitief te blijven (denk aan verduurzaming en automatisering). Ook zien we bedrijven die geen opvolging vinden (vergrijzing van de sector) en de consolidatieslag die gaande is (veel overnames in korte tijd). Dit alles verhoogt de druk in de transportsector.

Een korte samenvatting van het volledige rapport van de BDO in opdracht van de UPTR is verontrustend: 

De studie schetst een moeilijke conjunctuur voor de Belgische transport- en logistieke sector. De omzet stagneert, de winstmarges blijven onder zware druk en het aantal faillissementen stijgt sterk. Hoewel de liquiditeit globaal gezond blijft, liggen de marges historisch laag en neemt het aantal bedrijven met een negatief eigen vermogen toe. Investeringen worden uitgesteld door hoge rentevoeten en onzekerheid, terwijl de energietransitie juist grote kapitaalinjecties vraagt. Tegelijk blijft de arbeidskrapte aanhouden, wat de kostendruk verhoogt. De algemene conclusie: de sector staat financieel onder spanning en moet strategisch hervormen om duurzaam vooruit te kunnen.

Het werken aan de rentabiliteit van het bedrijf door enerzijds transparant en open met klanten de kostenstructuur te bespreken en (eventueel in stappen) prijsverhogingen door te voeren die minstens nodig zijn om marges te behouden, en anderzijds parallel te werken aan kostenoptimalisatie, lijkt een goede strategie. Daarnaast zijn er vandaag voldoende kansen om activiteiten verder uit te breiden of te diversifiëren (bijvoorbeeld via acquisitie).

Diversifiëren kan zinvol zijn, maar alleen als het doelgericht gebeurt. In de sector transport en logistiek is het vaak een manier om de afhankelijkheid van één type klant, één markt of één activiteit te verminderen. Dat helpt vooral wanneer marges onder druk staan en de conjunctuur wankel is, zoals nu het geval is.

Drie vormen die vandaag het meest realistisch én nuttig zijn:

1. Dienstendiversificatie
Uitbreiden van pure transportactiviteit naar logistieke diensten met hogere toegevoegde waarde: opslag, fulfilment, value-added logistics, last-mile, retourbeheer. Dit kan marges stabieler maken.

2. Klant- en sectorendiversificatie
Niet te zwaar leunen op één klantengroep (bv. bouw, retail). Door spreiding verminder je je risico op volumedalingen.

3. Technologische en duurzame diversificatie
Investeren in digitalisering, planning-optimalisatie, track & trace, of verduurzaming kan nieuwe markten openen en tegelijk kosten drukken. 

Niet elke investering rendeert meteen, maar het versterkt je concurrentiepositie.

Er zijn dus zeker opties, waardoor dit geen doemscenario hoeft te worden. Ik ben ervan overtuigd dat wanneer de service en de kwaliteit binnen jouw bedrijf uitstekend zijn, er zeker met klanten te spreken valt over adequate tariefaanpassingen. Evenzeer kan er binnen je eigen organisatie draagvlak worden gecreëerd om de nodige veranderingen door te voeren om kostenefficiënt te blijven (of te worden).